Klima-aldaketaren efektuak bizitzaren esfera guztietan sufrituko direla zalantzarik ez dago, eta bereziki Espainiako ekonomian, etorkizuneko belaunaldiak eta beraien bizitza ulertzeko eta bizitzeko moduak barne.

Txostena osorik kontsultatu hemen

Osasuna

Bero eta hotz-boladek herri-osasunerako ondorio larriak dituzte, gaixotasun kardiobaskularrak eta arnas gaixotasunak larriagotu ditzaketelako eta heriotza eragin ere.

Klima-aldaketa elikatzen duen erregai fosiletan oinarritutako modelo energetikoak, osasunerako ondorio larrien arduraduna ere da. Ingurumeneko Europako Agentziaren arabera kutsatutako airea arnasteak, 30.000 heriotza goiztiar baino gehiago eragiten ditu urtero Espainian.

Gainera, batezbesteko tenperaturaren igoerak eltxo mota berriak agertzeko.baldintzei lagunduko die, hauek gaixotasun kutsakorrak ekarriz,

Bestalde, tenperatura muturreraino eramanez, hotz eta bero-boladak ohituta gaudena baino iraunkorragoak izango dira, honek dakarren inpaktuarekin populazio kaltebereengan. Espainian bero-olatuek eragindako heriotzen % 292aren gehikuntza gertatuko da 1971 eta 2010 urteen bitarteko aldiarekin| konparatuz.

 


NO2-aren eta ozonoaren kontzentrazioen igoerarekin, udan batez ere, arnas aparatuko arazoak handitzen dira edo Alzheimer eta Parkinson kasuak areagotzen dira, gure gunean 15 ikerketa urte baino gehiago egiaztatu duten bezala. Poluzioaren hazkunde handiena edo txikiena intsolazioko eta egonkortasun atmosferikoaren graduaren arabera doa; euririk edo haizerik egiten ez badu, denbora gehiago irautea dakar eta airean metatzen da, hortik dator berotegi-efektuko gas-igorpenen eta airearen kalitatearen arteko erlazioa.

Cristina Linares Gil, Osasuneko Nazio-Eskolako Epidemiologia eta Bioestatistika Saila Carlos III Osasun Institutuan eta klima-aldaketaren gaineko IPCC-aren Seigarren Txostenerako adituetako taldekidea.

Energia

Planetaren beroketak sistema elektrikoan ere izango du eragina. Zuzenekoena: sorkuntza hidroelektrikoaren gaineko inpaktua da, eskuratu daitekeen uraren eskasia handiagoagatik.

Bestalde, batezbesteko tenperaturaren igoerarekin eta ura beroago egonik, zentral termoelektriko guztiek (nuklearrak barne) hozteko zailtasun gehiago dute eta segurtasunagatik gelditzera behartuta ikusten dira maiztasun gehiagorekin.

Gainera, kontsumo elektrikoa urtero % 5a eta % 6aren artean igoko da, gero eta hedatuago dauden aire girotu-aparatuen erabileragatik. Honek C02 gehiago ekoiztera eramango gaitu,  eredu energetikoaren eraldaketa ez bada gertatzen.

Turismoa
Esquí

Tenperaturen igoerarekin, Mediterraneoko itsasbazterreko probintzien gehiengoa bisitatzeko  turisten joera gutxituko litzateke, bai goi-denboraldian bai gainerakoan, 1 ºC-eko igoerarekin.

Bestalde, itsas mailaren igoerak uholde iraunkorrak eta azpiegituretan kalteak eragingo ditu, honek, eguzki eta hondartza-sektore turistikorako galera garrantzitsuak ekarriz.

Neguko turismoaren kasuan ere inpaktu nabarmena gertatzen da. 2016an Espainiako eski-estazioek 2015/2016 sasoian, bisitarien % 6,6 gutxiago jaso zuten aurrekoarekin konparatuz, elur ezagatik. Estazio asko bideragarriak izateari utzi izan litezke nahiz eta elur artifiziala egin; honek, aldi berean, ingurumenerako inpaktu garrantzitsua ekarriz.

Hau guztiaren ondorioz, Ingurumen-Ministerioaren ikerketa batek, 2080an Espainiako ostatu-gauek, –2005arekin konparatuz–, 0,6 eta 7,7 milioien bitartean txikiagotu daitezkela seinalatzen du.

 

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza

Gure nekazaritza-ekoizpen tradizional batzuk jada, tenperatura-igoeraz zuzenki eraginda daude. Horrela gertatzen ari da, adibidez, ardo-ekoizpenekin; izan ere, upategi askok mota batzuk beste batzuengatik ordezkatu behar izan dituzte eta bere ekoizpenak eremu altuagoetara mugitzera behartuta ikusi dira.

Bestalde, higadurak eta lurzoruaren idortasunak nekazaritza-produktibitatea drastikoki txikiagotzen ari dira.

Espainiako laborantza nagusien % 70a erleak bezalako intsektuen polinizazioaren mendean dago. Baina tenperaturen igoerak, pestizida kaltegarrien erabilerak edo Asiako liztorra eta erle-txoria bezalako harraparien hedapenak bere populazioen jaitsiera ekarri du.

Abeltzaintzari dagokionez, urtaroen klima-aldaketek, abeltzaintza hedagarriko elikagaia den landaredia aldatuko dute. Klima-aldaketaren beste alderdi garrantzitsua abere-osasunaren gaineko zuzeneko gaitza da; muturreko fenomenoen maiztasuna biziagotzerakoan heriotzak eta klimarekin erlazionatutako gaixotasunak handi daitezkelako.

Arrantza klima-aldaketaren efektuak jasaten ari da ere. Itsasoaren tenperatura handitu ahala, espezie natibo batzuek ezin izango dute bizirik iraun eta beste inbaditzaile batzuk hedatuko dira. 2050erako, itsasoko harrapaketen gehiengo potentziala % 12raino jaitsi liteke mundu mailan.

 

Elikadura

Abejas

Hartzen ditugun elikagaiak atmosferako karbono dioxidoak eraginda egon daitezke. Karbono dioxidoko maila hazkorrek, garia eta arroz-laborantzak lehen bezain nutritiboak izan ez daitezen eragiten dabiltzate. Elikagai askok bere karbohidrato-edukia handitzen ari dira, funtsezko mantenugai batzuen presentzia, zinka edo burdina bezala, gutxituz.

Bestalde, erle-populazioaren gutxitzeak eta lehorte kronikoek, nekazaritza-ekoizpen txikiagoa dakarte. Elikagai asko garestitu edo desagertu litezke.

Gainera, mundo mailako azken ikerketek, gai hauen arteko eta gizentasuna edo diabetesaren hazkundea bezalako gaitzen arteko erlazio posibleetan zentratzen dute bere arreta.

 

Airearen kalitatea

Klima-aldaketa eta airearen kalitatea bi kontzeptu desberdinak dira nahiz eta elkar erlazionatuta egon. Airearen kalitatea oro har, eta hiriena bereziki, airearen kutsatzaile zehatzen kontzentrazioak, ezarritako balio mugak gainditzen baditu, degradatu egiten da. Aire osasungaitz hau arnasteak herritarren osasuna kaltetzen du.

Azken urteetan, oso kutsatzaile bereziaren inguruko kezka handitzen ari da: ozono troposférikoa. Urtean 17.000 heriotza goiztiarren eragilea da Europar Batasunean, haietako 1.800 Espainian. Laborantzen bi hirugarrenek eta gure basoek eta natura-gune gehienek, landaredia kaltetzen duten ozono mailak jasaten dituzte.